Laboklin - Labor für Klinische Diagnostik

Kryształy moczanu amonu i moczany bezpostaciowe

Kryształy moczanu amonu, określanego również mianem dwumoczanu amonu, występują często w moczu o odczynie lekko kwaśnym, obojętnym lub zasadowym. Mają one z reguły kolor brązowy lub żółtobrązowy i mogą tworzyć kule lub struktury kuliste z długimi, nieregularnymi wypustkami (ryc. 43-51).

Sole moczanu sodu, potasu, magnezu i wapnia mogą wytrącać się w formie bezpostaciowej w kwaśnym moczu (są to tzw. moczany bezpostaciowe). Przypominają wówczas bezpostaciowe fosforany (ryc. 49), lecz ulegają rozpuszczeniu w środowisku zasadowym. Cechą charakterystyczną dla kryształów bezpostaciowych w fazie wzrostu (ryc. 47-51) jest ich żółte lub żółtobrązowe zabarwienie. Moczan sodu może wytrącać się także w postaci bezbarwnych lub lekko żółtych igiełek bądź delikatnych struktur pryzmatycznych tworzących wiązki bądź grudki (ryc. 52-56).

Kryształy moczanu amonu i bezpostaciowe moczany nie ulegają wprawdzie rozpuszczeniu w kwasie octowym, jednak dodanie 10-procentowego kwasu octowego do osadu moczowego zawierającego wspomniane kryształy powoduje często wytrącenie się kryształów mocznika, a czasem także kryształów moczanu sodu. Zainteresowanych szczegółami odsyłamy do wcześniejszej dyskusji na temat kryształów kwasu moczowego. Dodanie kwasu octowego do moczu zawierającego bezpostaciowe kryształy fosforanu powoduje ich szybkie rozpuszczenie. Do ich rozpuszczenia nie dojdzie natomiast w moczu o odczynie zasadowym.

Interpretacja
Kryształy moczanu amonu i moczany bezpostaciowe mogą występować u psów i kotów nie wykazujących klinicznych objawów chorobowych, lecz ma to miejsce stosunkowo rzadko. Znacznie częściej natomiast występują one u psów z anomaliami żyły wrotnej, którym towarzyszyć mogą dodatkowo kamienie moczanu amonu. Szczególnie predysponowane w tym kierunku są psy rasy dalmatyńczyk i buldog angielski, a także psy i koty, u których kamienie moczanu amonu wystąpiły na tle schorzeń innych niż anomalie żyły wrotnej.

		Ryc. 43 Zdjęcie mikroskopowe kryształów moczanu amonu (struktury z charakterystycznymi wypustkami) w osadzie moczowym 3-letniego samca rasy buldog angielski z moczanowo-amonową kamicą pęcherza (obraz niebarwiony, powiększenie 250x).
		Ryc. 44 Zdjęcie mikroskopowe kryształu moczanu amonu z widocznymi wypustkami w moczu siedmiomiesięcznego psa rasy Yorkshire Terrier z anomalią żyły wrotnej (obraz niebarwiony, powiększenie 250x).
		Ryc. 45 Kryształ moczanu amonu z charakterystycznymi wypustkami w osadzie moczowym psa z ryc. 44. Zdjęcie wykonano skaningowym mikroskopem elektronowym (powiększenie 2.880x).
		Ryc. 46 Zdjęcie mikroskopowe kryształów moczanu amonu w osadzie moczowym rocznej kotki perskiej z anomalią żyły wrotnej (obraz niebarwiony, powiększenie 128x).
		Ryc. 47 Zdjęcie mikroskopowe żółtobrązowych bezpostaciowych kryształów moczanu amonu i przeźroczystych kryształów fosforanu amonowo-magnezowego w osadzie moczowym 3-letniego samca rasy buldog angielski z moczanowo-amonową kamicą pęcherza (obraz niebarwiony, powiększenie 128x).
		Ryc. 48 Bezpostaciowy kryształ moczanu amonu w osadzie moczowym psa z ryc. 43 i 47. Zdjęcie wykonano skaningowym mikroskopem elektronowym (powiększenie 8.640x).
		Ryc. 49 Zdjęcie mikroskopowe bezpostaciowych kryształów moczanu amonu w osadzie moczowym siedmiolatka rasy Alaska Malamute z moczanowo-amonową kamicą pęcherza (obraz niebarwiony, powiększenie 128x).
		Ryc. 50 Bezpostaciowe kryształy moczanu amonu z widocznymi obok kryształami kwasu moczowego w zakwaszonym osadzie moczowym psa z ryc. 49. Zdjęcie wykonano skaningowym mikroskopem elektronowym (powiększenie 5.400x).
		Ryc. 51 Zdjęcie mikroskopowe bezpostaciowych kryształów moczanu amonu w osadzie moczowym psa z ryc. 44 (obraz niebarwiony, powiększenie 250x).
		Ryc. 52 Zdjęcie mikroskopowe kryształów moczanu sodu w osadzie moczowym psa z ryc. 49 (obraz niebarwiony, powiększenie 128x).
		Ryc. 53 Zdjęcie mikroskopowe żółtobrązowych kryształów moczanu sodu, kryształów fosforanu amonowo-magnezowego i dwuwodnych kryształów szczawianu wapnia w osadzie moczowym psa (obraz niebarwiony, powiększenie 51x).
		Ryc. 54 Zdjęcie mikroskopowe kryształów moczanu amonu w osadzie moczowym psa z ryc. 43 (obraz niebarwiony, powiększenie 40x).
		Ryc. 55 Zdjęcie mikroskopowe kryształu moczanu sodu w osadzie moczowym psa z ryc. 43 i 54 po dodaniu 10-procentowego kwasu octowego (obraz niebarwiony, powiększenie 250x).
		Ryc. 56 Kryształy moczanu sodu w zakwaszonym moczu psa z ryc. 43, 54 i 55. Należy zwrócić uwagę na niewielki, przypominający kształtem diament kryształ kwasu moczowego. Zdjęcie wykonano skaningowym mikroskopem elektronowym (powiększenie 2.340x).