Kryształy kwasu moczowego mają często kolor żółty lub żółtobrązowy i mogą przybierać bardzo zróżnicowane kształty. Najbardziej typowym kształtem są jednak płytki przypominające diament lub romb, w których dodatkowo można niekiedy wyróżnić charakterystyczne słoje o koncentrycznym układzie (ryc. 57-61). Mogą one także tworzyć rozety złożone ze skupisk wielu kryształów. Czasami kryształy kwasu moczowego tworzą również romboidalne płytki z jedną bądź kilkoma parami wypustek po bokach (ryc. 62-63). Rzadziej natomiast obserwuje się kryształy sześcioboczne przypominające kryształy cystyny, lecz zwykle występują one w połączeniu z typowymi kryształami o kształcie diamentu lub rombu. Kryształy kwasu moczowego ulegają rozpuszczeniu w rozworze ługu sodowego, natomiast nie rozpuszczają się w alkoholu, kwasie solnym i kwasie octowym.

Interpretacja
Kryształy kwasu moczowego są dość powszechnym zjawiskiem u ludzi, natomiast bardzo rzadko występują u psów i kotów. Jeżeli jednak wystąpią, to ich obecność należy tłumaczyć podobnie jak obecność kryształów moczanu amonu i moczanów bezpostaciowych. Kryształy kwasu moczowego wytrącają się w stosunkowo krótkim czasie po dodaniu 10-procentowego kwasu octowego w osadzie moczowym psów i kotów zawierającym kryształy moczanu amonu lub moczany bezpostaciowe. Wystąpić mogą również kryształy moczanu sodu. Aby kryształy kwasu moczowego stały się widoczne, niekiedy zachodzi konieczność poddania ich działaniu kwasu octowego przez 20-30 minut. Kryształy kwasu moczowego mogą osiągać znaczne rozmiary, jeżeli pozostawi się je na noc w przykrytej szalce Petriego zwilżonej gąbką zamoczoną w wodzie.
 

Ryc. 57
Zdjęcie mikroskopowe wytrąconych w naturalny sposób kryształów kwasu moczowego w moczu 4-letniego wykastrowanego samca oposa
(obraz niebarwiony, powiększenie 25x).